Niet alleen in de muziek, maar ook in de rest van de culturele sector wordt de discussie over de verhouding in gender in de gaten gehouden. Onlangs deed bijvoorbeeld de Volkskrant onderzoek onder Nederlandse musea, waaruit bleek dat drie musea een quotum voor aankopen van vrouwelijke kunstenaars nastreefde. Andere onderzochte musea zeggen te streven naar meer diversiteit.
In 2019 werd de Code Diversiteit en Inclusie in het leven geroepen. Deze bestond al eerder onder een andere naam, maar toen bleek dat er weinig veranderde besloten de aangesloten partijen om strenger te worden. Aan de code is nu een subsidie verbonden waar culturele instellingen aanspraak op kunnen doen. Hiervoor moeten ze wel eerst aantonen dat ze zich actief bezighouden met het diversiteitsprobleem. Projectmanager Joan Tol: “We zijn echt nog niet bezig met een quotum, omdat we merken dat de culturele sector vooral nog bewuster moet worden van verschillen in diversiteit. Nederland is daar best wel lief in, want in het buitenland gelden soms wel al quota. Bij ons zitten er geen keiharde sancties aan vast als je niet zo’n divers bedrijf hebt, maar we zetten de Code een beetje in als dwangmiddel. Een quotum is wat ons betreft echt te heftig. We zijn bezig met het veranderen van gedrag, dat dwingt zich niet zomaar af. Mocht zoiets wel ingevoerd worden dan zal dat kunnen rekenen op grote tegenstand.”
Ook is het voor de Code belangrijk dat er niet alleen op uitvoerend vlak wordt gekeken naar diversiteit. “Hiervoor houden we vier P’s aan. Personeel, Programma, Partners en Publiek. Het is belangrijk om de hele wereld diverser te maken, zodat er een juiste afspiegeling van de maatschappij komt. Iedereen zou zich welkom moeten voelen in de culturele wereld, maar we merken dat we echt nog niet zover zijn”, vertelt Tol.
Niet alleen vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in de culturele wereld, maar volgens Tol zijn ook mensen van kleur en mensen met een beperking weinig zichtbaar. “Veel cultuurbezoekers zien dit gebrek aan diversiteit niet, omdat zij zichzelf wel vertegenwoordigd zien in een museum of bijvoorbeeld op een theaterpodium. Ons wapen is in dat geval bewustwording. Wij gaan de dialoog aan en willen mensen de ogen openen. We krijgen daar soms wel kritiek op, maar ook met deze kritische mensen gaan we graag in gesprek.”
Naast de muzikale wereld zijn andere takken binnen de culturele sector ook bezig met diversiteit. Ook hier geldt: waar de een heilig overtuigd is van een quotum, zijn anderen hier toch terughoudender in. De Raad van Cultuur adviseerde de overheid voor het nieuwe subsidiebeleid om ook na te denken over een quotum, maar of dat er daadwerkelijk zal komen is niet duidelijk. Joan Tol vraag zich hardop af of zoiets kan werken. “Bij de Code Diversiteit en Inclusie geloven we echt dat mensen zelf hun zicht kunnen verbreden en daarvoor open kunnen staan voor een diverse organisatie of doelstelling. Het is wat ons betreft niet nodig om dit te forceren.”
Een vrouwenquotum in muziek: is dat een oplossing? 